Unieke verhalen van business owners uit de township

Een aantal maanden terug was ik voor het eerst van mijn leven in Zuid-Afrika. Het land, de geschiedenis, de mensen, de cultuur en de prachtige natuur maakten diepe indruk op me. Voor het eerst voelde ik mij beoordeeld op mijn witte huid, voor het eerste hoorde ik de andere kant van “onze” VOC-tijd en voor het eerst voelde ik schaamte om te zeggen dat ik uit Nederland kom. Zuid-Afrika heeft mijn blik verruimd en mijn kijk op verschillende thema’s doen veranderen. Niet in de laatste plaats, omdat ik twee dagen door de townships van Johannesburg en Kaapstad ben gaan fietsen. Hier leerde ik mensen en verhalen kennen die mijn hart hebben geraakt en me aan het denken zetten. Een aantal verhalen:

Lebo in Soweto – van straatmuzikant naar succesvol ondernemer

Lebo groeide op in de township van Johannesburg. Hij vertelt: “het ontstaan van deze township is terug te herleiden naar de apartheid. Donkere mensen werkten hier in de mijnen, maar mochten alleen hier in de township wonen. Soweto kun je zien als een verbastering van “So where to?” – waar moeten wij heen?” Lebo verteld over een moeilijke jeugd en uiteindelijk vind hij een uitlaatklep in muziek. Hij wordt straatmuzikant en het doet hem verdriet om steeds meer bussen gevuld met toeristen te zien rijden door de straten van Soweto. Vanuit de bus kijken mensen letterlijk naar beneden en maken ze foto’s. “Het voelde alsof ik in een dierentuin stond.”


Wanneer hij wel de kans kreeg om met toeristen te praten nodigde hij ze uit om bij hem en zijn oma te blijven slapen. Dit was het begin van het eerste backpacker hostel in Soweto. Inmiddels is het uitgegroeid tot een mini-oase van gezelligheid, toffe concepten en businessmodellen. Zo kun je op de fiets met een local door de townships fietsen. De fietsen zijn in bruikleen van mensen uit de buurt. Alle fietsen zijn voorzien van een nummer en een deel van de opbrengt gaat naar de rechtmatige fietseigenaar. Het backpacker hostel lag tussen twee vuilnisbergen. De ene vuilnisberg is opgeruimd en daar is nu een groot grasveld waar dames je kennis laten maken met traditionele gerechten. Aan de andere kant van de straat heeft Lebo een moestuin gemaakt. Een jonge buurman maakt hier organische munttandpasta en verkoopt deze in een zelfgemaakt standje. Als je verder over het terrein loopt zie je een grote weide met een aantal hutjes. In de ene wordt traditionele chili gemaakt, ergens anders is iemand bezig met posters maken voor een festival en ook het festival wordt hier georganiseerd door een aantal creatieve ondernemers.

Lebo en mijn vriend Thijs konden het goed vinden, want al snel kwamen ze er in hun gesprek er achter dat zij vergelijkbare ondernemingen hebben opgezet. Thijs brengt ondernemers samen in zijn co-working space die hij 10 jaar geleden opzette. En Lebo doet eigenlijk precies dat in een wat lossere setting. Ze bieden allebei een platform voor incubators om te door te groeien naar gezonde ondernemingen.

Maar dit was slechts één voorbeeld..

Lebo zijn verhaal zette me aan het denken. Ik vond het inspirerend om te zien wat hij had opgebouwd, zeker gezien waar hij vandaan kwam en hoe hij was opgegroeid. Maar ik merkte ook: uiteindelijk maakt dat niet uit.. je moet iets werkbaars maken met de middelen die je hebt, voor mensen die daar behoefte aan hebben. We hadden andere achtergronden, maar in de kern hebben we dezelfde stappen doorlopen. Ik was benieuwd naar meer verhalen van ondernemers uit de townships en dit bracht me op het idee om in Kaapstad op zoek te gaan naar meer inspirerende ondernemers die hun business hebben opgezet vanuit de ruwe en ruige townships. 

Siki in Khayalitsha – van afwasser naar entrepreneur met een visie

In Kaapstad kwamen we via Marcelle Mudde van het boek Cool Cape Town in contact met Siki, van Siki coffee, een ondernemer die begon bij Vida e Caffè (soort Starbucks in Zuid-Afrika). Hij groeide door in verschillende functies en kreeg uiteindelijk de kans om in Londen de manager te worden van een zaak daar. Hij deed vervolgens ervaring op in verschillende kleinere koffiezaken en kwam toen terug naar Khayelitsha, de townships van Kaapstad, waar hij opgroeide met de ambitie om de koffiecultuur in zijn wijk aan te wakkeren. En dat lukte! Niet alleen ontwikkelde hij zijn eigen roast met bonen uit Kenia en Ethiopie, maar zijn koffiebar werd een sociale hub waar jonge lokale entrepreneurs, toeristen en buren samenkomen.

Hieronder zie je een filmpje van Siki toen hij in de running was voor funding die hij nodig had voor een professionele koffiemachine. Hij legt zijn visie uit en je ziet hoe de garage van zijn moeder is omgetoverd tot een belangrijke ontmoetingsplek.

Lufefe in Khayelitsha – Heeft als missie jongeren leren over het belang van gezond eten

Lufefe staat beter bekend als The Spinach King. Toen hij zijn onderneming startte had hij een duidelijke missie: gezond en lokaal eten beschikbaar maken voor de mensen in de townships. Hij ging zelf spinazie verbouwen en maakte daarvan gezonde muffins en spinazie burgers. Zijn eten werd een middel om zijn verhaal te vertellen en langzaam maar zeker nam ook de vraag naar zijn producten toe.

Hij groeide uit tot een lokale bekendheid en wilde zelf meer doen voor zijn community. Spinazie smoothies was zijn volgende stap, maar toentertijd waren de elektrische voorzieningen in dit deel van de townships nog niet optimaal. En dus zocht hij hulp. Die kreeg hij van niemand minder dan Sir Richard Brandson. Hij sponsorde Lufefe twee fietsen met voorop een mixer. Inmiddels staat Lufefe in de Forbes 500 van Zuid-Afrika en heeft hij net zijn eerste franchise concept geopend in.. Amsterdam!

townshipBenieuwd naar meer verhalen van ondernemers in Khayelitsha?

Benieuwd naar Siki, Lufefe en andere ondernemers die ik ontmoette in Kaapstad? Ga mee op onze workation. Een onderdeel van onze reis is dat we kennis maken met verschillende inspirerende ondernemers. Zij delen hun verhaal, er is ruimte voor vragen, je leert de townships en de geschiedenis kennen van dit deel van Kaapstad en we gaan die avond met de ondernemers op stad. In de township, ja.  Een unieke business en reiservaring. Check voor meer informatie onze workation.

Waarom andere culturen positief zijn voor jouw business? Lees je hier.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*
*